καράβα και χριστόψωμα

Καράβα, 1/1, χαρτόνι και υγρές παιδικές μπογιές. Χριστόψωμα 2/18 (μυστική συνταγή), Μ.Ρ., Λ.Κ.

καράβα, η, αυτοσχέδιο ομοίωμα καϊκιού από λαμαρίνα, ξύλο και πανί, με το οποίο έπαιζαν τα παιδιά στη θάλασσα.*

χριστόψωμο, το, από το ον. Χριστός και το ουσ. ψωμί. Το ψωμί που κάνουν οι χριστιανοί τα Χριστούγεννα: Στα χριστόψωμα, για να τα γνωρίζουν ποιο είναι του καθανού, έβαζαν σημάδι μια σιbιά, ένα ζ’μαρένιο βώλο, που το λέανε μαυράκι – ένα κασούνι… (οι νοικοκυρές συνηθίζουν να ζυμώνουν χριστόψωμα στους φούρνους και για να ξεχωρίζουν, ποιο ανήκει στην καθεμιά, βάζουν σημάδι μια τσιμπιά στη ζύμη).**

καραβοπηδήχτρα, η, (Μέλπω Αξιώτη, Το σπίτι μου, σ.141). Από τα ουσ. καράβι και το θηλ. του ουσ. πηδηχτής (από πηδητής), πηδήχτρα. Τέλεια χειραφετημένη, αντρογυναίκα με συνακόλουθη ελευθέρια διαγωγή: Γυναίκα που έιναι άξια τσαι πάει τσ’ έρχεται – πααινοέρχεται – τα καταφέρνει. Η καραβοπηδήχτρα: η σ’χαμένη, μια λασπιά, μια κούτσα, μια γυναίκα του ουδέ, μια τίποτα, κορόνα δηλιανή, το καταφρόνιο της γενιάς.**

_______________

Στην καράβα, αυτοσχεδιάσαμε λιγάκι χρησιμοποιώντας χαρτόνι και υγρές παιδικές μπογιές και δεν βάλαμε κάτω τον γκαζοτενεκέ του λαδιού να του πάρουμε τη λαμαρίνα, για πρακτικούς λόγους. Για τα χριστόψωμα, όμως, ακολουθήσαμε την παραδοσιακή συνταγή, με μπόλικα μυρωδικά δίνοντας έμφαση στο πορτοκάλι και το μαχλέπι και αποφύγαμε το καρύδι γιατί μας προκαλεί αύθες ενώ η σιbιά, αντικαταστάθηκε από μια μικρή οδοντογλυφίδα. Τα παραπάνω συνέβαλαν ουσιαστικά, στην αποφυγή χαρακτηρισμών (πρβλπ. τρίτο λήμμα), τουλάχιστον για τις δύο αυτές εορταστικές εβδομάδες.

Χρόνια Πολλά!

*Παναγιώτης Κουσαθανάς, Χρηστικό Λεξικό του Ιδιώματος της Μυκόνου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

**Σταύρος Μάνεσης, Ιστορικό Λεξικό του Μυκονιάτικου Ιδιώματος, Δήμος Μυκονίων