τα λυπητερά

 

 Una Crucifixión, Humberto Rios

Σήμερα κι αύριο οι φούρνοι ψήνουνε ψωμί σε σχήμα σταυρού. Κι επειδή, την Μεγάλη Πέμπτη ο  Χριστός παιδεύτη, στο ψωμί αυτό δεν βάζουνε μαχαίρι, αλλά το κόβουνε με το χέρι. Όλους αυτούς τους συμβολισμούς η ανάγκη των ανθρώπων τους χώρεσε στην εβδομάδα των Παθών, αλλά τον πόνο, το φόβο του θανάτου και την ελπίδα της ανάστασης, τα σκουντουφλάμε κάθε μέρα μέσα μας και δίπλα μας απ’ τη μέρα που θα γεννηθούμε. Η γιαγιά μου σαν σήμερα και σαν αύριο έκρυβε τα μαχαίρια κι έβαζε ένα πιατάκι με ξύδι απ’ το πρωί πάνω στο τραπέζι για να βουτάμε μέσα ό, τι έφτανε ως το στόμα. Δραματοποιούσε τον πόνο και την ελπίδα στα όρια της οικογένειας, της γειτονιάς και της εκκλησιάς της ενορίας της κι όλο μουρμούριζε ψαλμούς και λυπητερά τραγούδια. Στο όριο της πίστης της - για όσο φαίνονταν. Στην πραγματικότητα όμως, το όριο της ήταν ο άνθρωπος. Ο ευάλωτος απέναντι στο θάνατο. Ο αναγκεμένος της ελπίδας.

——————–

Στη Μύκονο κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, που απαγορευόταν κάθε ψυχαγωγία, οι γυναίκες συνήθιζαν να λένε ορισμένα τραγούδια. Τα Σαρακοστιανά δεν ήταν τραγούδια της διασκέδασης. “Το γεμάτο θλίψη, πίκρα, υποδούλωση, ξενιτιά, χαμό και θάνατο περιεχόμενό τους τα έκανε, αν και δεν ήσαν τραγούδια θρησκευτικά, να ταιριάζουνε με το πνεύμα και τα συναισθήματα της εποχής, μιας εποχής πένθους και περισυλλογής. Αφορούσαν τον καθημερινό ανθρώπινο πόνο, τη συνάντηση της ζωής με τον θάνατο.” [...] Τα περισσότερα σήμερα έχουν ξεχαστεί ή έχει ξεχαστεί ο σκοπός τους. Ήσαν “Η Ερασμία”, “Η Τριαναταφυλλένια”, “Η Λυγερή”, ”Tο Κωσταντάκι” και άλλα, και βέβαια η πιο γνωστή κι αγαπητή “Βγενούλα”:

Δόμνα Σαμίου, Tα Πασχαλιάτικα, Ανοιξιάτικα τραγούδια του θανάτου και της ανάστασης

———–

Καλή ανάσταση λοιπόν.